به‌علاوه نقد

 ترانه، فرزند ادبیات یا موسیقی؟ (بخش نهم) / احمد امیرخلیلی
در ابتدای این بخش باید توضیحی را برای روشن شدن اختلافِ بین استفاده از لفظِ شاعر و ترانه سرا یا شعر و ترانه ارائه کنم. اینکه در بخش هایی با تفاوتی از شعر و ترانه سخن گفته ام نه به این به معناست که اختلافی میان این دو برای نویسنده این مقاله وجود دارد بلکه برای جدا کردن ترانه به ...
 ترانه، فرزند ادبیات یا موسیقی؟ (بخش هشتم) / احمد امیرخلیلی
طیف دیگرِ دسته سوم شاعرانِ پس از انقلاب را می توان شاعران مستقل از جریانِ حاکم نامگذاری کرد. دسته ای که وارد جریان های سیاسی نشده و تمرکز سرایش خود را معطوف به ترانه نویسی و ترانه سرایی برای اجرای خوانندگان کردند. از جمله ی این افراد که حضورّ پر رنگ تری از آنها در تاریخ ثبت و ...
 ترانه، فرزند ادبیات یا موسیقی؟ (بخش هفتم) / احمد امیرخلیلی
در این بخش همان طور که گفته شد به دسته سوم و چهارم ترانه سرایان پس انقلاب می پردازیم. این دو دسته دارای وجهه های متفاوتی در زبان ورزی، سبک گرایی، فرم سازی و شکلِ ترانه سرایی بوده، امّا نقش بسزایی در نمایش و شکل گیری وجهه ادبی و مستقل ترانه در دهه هفتاد و هشتاد را ایفا کردند. ...
 ترانه، فرزند ادبیات یا موسیقی؟ (بخش ششم) / احمد امیرخلیلی
باید دوره پیروزی انقلاب اسلامی تا پایان جنگ تحمیلی را دوره اوج تولید سرودهایِ انقلابی و اسلامی دانست. مردمی که استقلال خود را از رژیم سلطنتی به دست آورده و هنوز جای پایِ انقلاب را محکم نکرده و غبار مبارزات انقلابی را از گُرده خود نتکانده بودند، واردِ جنگ تحمیلی با رژیم صدام ...
 ترانه، فرزند ادبیات یا موسیقی؟ (بخش پنجم) / احمد امیرخلیلی
" در ترانه نوینِ ایران زمین، ترانه نویس، شاعر است. تصویرساز است. با یک تصویر، به اندازه چند صد صفحه می تواند حرف بزند. ترانه نوین، ادامه منطقیِ شعرِ معاصر است. شاعر، نقاش است. ترانه هم مثل نمایش نامه و قصّه، نخست به یک مفهوم یا یک تصویر کلّی نیاز دارد و بعد به طرح کلّی. در دل ...
 ترانه، فرزند ادبیات یا موسیقی؟ (بخش چهارم) / احمد امیرخلیلی
در ابتدای این بخش نویسنده این سطور توضیحی را بر خود واجب می داند تا در میانه های متن کج فهمی یا نقطه کوری در ذهن خوانندگان این مطالب ایجاد نشود. هدف از نوشتن این سلسله یادداشت ها جستجو و تحقیق برای یافتن مفرّی است که پا به پای تحولاتِ تاریخی به ریشه ها، علّت ها و عوامل اجتماعیِ ...
 ترانه، فرزند ادبیات یا موسیقی؟ (بخش سوم) / احمد امیرخلیلی
بخش سوم. حال با شناخت اینکه شعر چه ویژگی هایی را دارد و شعر خوب چه ویژگی هایی را باید داشته باشد، به این نقطه خواهیم رسید که آیا ترانه خارج از معنایِ لغویِ آن می تواند به تنهایی گونه ای از شعر باشد یا خیر؛ ملزم به همنشینی با موسیقی است؟ برای این بحث نیاز به تاریخ نگاری کوتاهی ...
 شعر زن؛ قدیمِ تازه و بی‌مرزِ بسته / فریبا یوسفی
زن در شعر امروز تجلی‌ها و نقش‌های بسیاری یافته است؛ همچنان که در جامعه. مرور تاریخ شعر، سیر هویت افسانه‌ای زن به سوی شخصیت واقعی را ترسیم می‌کند؛ حرکت از تصاویر انتزاعی به سوی صورتی واقعی، از تخیل‌پردازی‌های کم‌اثر به واقعیت‌گرایی‌های موثر. صرف نظر از ...
 ترانه، فرزند ادبیات یا موسیقی؟ (بخش دوم) / احمد امیرخلیلی
بخش دوم. هرکلامی خارج از این استاندارد و ویژگی ها تنها به صِرف اینکه عاطفه ای دارد یا تخیلی در آن است، زبان، فرم یا آهنگ خاصی دارد را نمی توان شعر نامید و در زُمره نظم یا نثر قرار می گیرد. نظم به این معنا که کلمات تنها بر روی وزن بدون دارا بودنِ هیچ یک از عناصر شعری چیده شوند ...
 ترانه، فرزند ادبیات یا فرزند موسیقی؟ (بخش اول) / احمد امیرخلیلی
بخش اول. در ابتدا برای صحبت در مورد ترانه باید چند سوال در مورد خواستگاه ترانه و ماهیت کلام در موسیقی مطرح کنیم و به پاسخ آن بپردازیم تا به همراه خوانندگان این بحث، با درک اینکه نویسنده این سطور از چه سخن می گوید، وارد مباحث دیگر این حوزه شویم. در واقع نویسنده در پی پیدا کردن ...
 در نام و نشان كتب شعر (گناه دريا/ فريدون مشيري) / ارمغان بهداروند
گناه دریا فریدون مشیری در سال 1335 دومین دفتر خود را با نام گناه دریا منتشر کرد. شعر مشیری که با برخورداری از زبانی ساده و سالم و با بهره ­گیری از جذابیت­ های شعر رمانتیک یا تغزلی خود را به مخاطب خود نزدیک می ­کرد در این مجموعه نیز همان رویکرد را ادامه می­ دهد و در حقیقت ...
 در نام و نشان كتب شعر (مانلي/ نيما يوشيج) / ارمغان بهداروند
مانلی منظومه ­ی مانلی نیما یوشیج در سال 1336 منتشر گردید. نیما خود در خصوص روایت­ پردازی و شعر روایی چنین گفته است: «من به این سبک داستان­ های زیاد دارم. اگر از هر حیث در آن­­ها ابتکاری باشد و همه­ ی پوست و مغز آن­ها به شخص من و مهارت الی ماشاءالله من تعلق بگیرد ...
 در نام ونشان كتب شعر (از زبان برگ/ شفيعي كدكني) / ارمغان بهداروند
مثل درخت در شب باران محمدرضا شفیعی کدکنی (م.سرشک) دفتر شعر مثل درخت در شب باران را منتشر کرد. طبیعت­ گرایی مشخصه ­ی شعرهای کدکنی در این سال­ هاست که در این دفتر نیز به راحتی و با تورق دفتر شعر می­توان به آن رسید. از دیگر مشخصه­ های شعری این دفتر می­ توان به اوزان ...
 در نام و نشان كتب شعر (آخرين نبرد/ اسماعيل شاهرودي) / ارمغان بهداروند
آخرین نبرد نخستین کار اسماعیل شاهرودی است که در سال 1330 منتشر گردید. شاهرودی که در شعر «آینده» تخلص می­ کرد، متولد دامغان بود و پس از طی تحصیلات ابتدایی در دامغان و ادامه تحصیل در شاهرود به تهران عزیمت کرد و در کسوت معلمی قرار گرفت.«علي باباچاهي كه كتاب «زيباتري از ...
 در نام و نشان كتب شعر (جاي پا/ سيمين بهبهاني) / ارمغان بهداروند
در این دفتر که بیشتر اشعار نیمه سنتی هستند، شاعر از مولفه­ ی روایت بیشترین بهره را در شعر از آن خود کرده است و موضوعاتی عمدتاً اجتماعی را در قالب این شعرهای نیمه سنتی روایت نموده است هر چند نمی ­توان از کنار چند غزلی که در این دفتر کار شده ­اند به سادگی گذشت. «این گونه ...
 در نام و نشان كتاب شعر (بيعت با بيداري/ طاهره صفارزاده) / ارمغان بهداروند
طاهره صفارزاده دفتر شعر بیعت با بیداری را در سال 1357 منتشر کرد. این دفتر که در برگیرنده­ ی شعرهای سال 1356 تا 1357 شاعر است پس از انتشار چندین مجموعه شعر ارائه گردیده است که از پس همین تعدد تالیف است که مخاطب انتظار دارد در این دفتر با شاعر متفاوت­ تری از پیش مواجه گردد. «در این ...
 در نام و نشان كتب شعر (ققنوس در باران- احمد شاملو) / ارمغان بهداروند
احمد شاملو ققنوس در باران را در سال 1345 منتشر كرد. شاملو در اين دفتر اقتدار ادبي خود را در شعرهاي تازه اش به نمايش مي گذارد، اقتداري كه از پس سال ها تجربه و تمرين و اميدواري به دست آمده است. «ققنوس در باران متضمن زباني است كه در عين حال كه نسبت به زبان هواي تازه و باغ آينه بسيار ...
 در نام و نشان كتاب (ماخ اولا- نيما يوشيج) / ارمغان بهداروند
ماخ اولا از جمله کتاب­ هایی است که پس از مرگ نیما منتشر گردید. نیما در دفتر ماخ اولا به عنوان ناظری است که طبیعت را روایت می­ کند و شعرش مستقیماً تحت تاثیر این طبیعت است. نیما در این دفتر اگر چه بیشتر در روایت طبیعت و کوه و رودخانه به سر می ­برد اما نیم نگاهی به اجتماع ...
 در نام و نشان كتاب شعر (هواي تازه- احمد شاملو) / ارمغان بهداروند
احمد شاملو هواي تازه را در سال 1336 منتشر کرد. دكتر پروين سلاجقه در بررسي گفتار و سبك شعر شاملو مي­ نويسد: «اين آشنايي اتفاق ساده ­اي نيست بلكه اتفاقي است از نوع نزول­ بخشي از بهشت در سرزمين باير شعر يك شاعر. هبوط شاملو از زبان رسمي، پرمدعا و خام اشعار آغازين به اين سرزمين ...
 در نام و نشان كتاب شعر( حنجره زخمي تغزل- حسين منزوي) / ارمغان بهداروند
حنجره ی زخمی تغزل در سال 1350 منتشر گردید. این مجموعه که نخستین دفتر شعری حسین منزوی بود در همان سال به عنوان مطرح ترین کتاب شعر جوان برگزیده شد و به عنوان یکی از امیدهای غزل سرایی مطرح گردید. علي باباچاهي نيز در اين مورد گفته است. «وقتي حنجره زخمي‏ تغزل منتشر شد، من از جمله ...