به‌علاوه نقد

 فروغ زندگی در شعر / دکتر اسماعیل امینی
فروغ زندگی در شعر هنگامی که مجموعه‌ی شعرهای فروغ فرّخ­زاد را ورق می‌زنیم، گاهی با سطرهایی روبه­رو می‌شویم که به نظر می‌رسد سراینده‌اش، شاعری کهن­سال است: «کجا کس در قفایش اشک غم ریخت؟ کجا کس با زبانش آشنا بود؟ ندانستند این بیگانه مردم که بانگ او ...
 قیصر و شعر متعهد / محمد مستقیمی - راهی
قیصر و شعر متعهد نگرش ما در این دیدگاه ساختاری است و با اندیشه‌های شعر کاری نداریم چرا که بر این باوریم که اندیشه در هنر جایگاهی ندارد و شعر آن جا که دستخوش اندیشه می‌شود به ورطه‌ی شعار می‌افتد. شعر آفرینش است و همانگونه که در آفرینش هیچ جا اندیشه القا نشده و همه‌ی ...
 روند تكوين شعر قيصر امين پور / ارمغان بهداروند
بررسی روند تكويني شعر قیصر امین‌­پور (با بررسي قالب، مضمون، زبان) ارمغان بهداروند مقدمه قيصر امين­‌پور از متن جرياني به عرصه­ي شعر وارد شد كه از يك سو عقبه­‌ي انقلاب را پشت سر داشت و از ديگر سو جنگ را تجربه مي­‌كرد. تحولات اجتماعي دو دهه‌­ي اول ...
 درباره‌ی شعر (منتخبی از نقدهای حمیدرضا شکارسری در پایگاه نقد شعر) / حمیدرضا شکارسری
ارزش متني عبارتست از توانايي هاي و امتيازات نوشته فارغ از محتوا و درونمايه هاي معنايي آن . به طور مثال وقتي از جذابيت هاي آوايي و موسيقايي شعر حافظ جداي از محتواهاي عاشقانه و عارفانه ي آن صحبت مي كنيم در واقع داريم به ارزش هاي متني شعر لسان الغيب اشاره مي كنيم . ارزش فرامتني ...
 درباره‌ی قیصر امین‌پور / محمدکاظم کاظمی
دلدار رفت و دیده به حیرت دچار ماند با ما نشان برگ گلی زان بهار ماند و این برگ گل‌، آثاری است که از آن وجودِ بهاری بر جای مانده است‌. از «تنفّس صبح‌» بگیرید، تا «دستور زبان عشق‌»، کتابی که هیچ گمان نمی‌توان کرد شاعرش با وجودی چنان رنجور و دردمند آن را ...
 شعر و صنعت / دکتر اسماعیل امینی
در گذشته، کلمه‌ی «صنعت» معنایی وسیع‌تر از معنای امروزی آن داشت. صنعت با توجّه به ریشه‌ی آن یعنی «صنع» به هر کاری اطلاق می‌شد که در آن آفرینش باشد؛ از معماری و کاشی‌کاری گرفته تا خوش­نویسی و منبّت‌کاری. در شعر نیز مجموعه‌ی هنروری‌های زبانی را ...
 زبان و ارزش­های زبانی در غزل و شعر نو به زبان ساده / رضا قنبری
زبان در ساده­‌ترین تعریف­‌اش مجموعه­ای از نشانه­‌های صوتی و تصویری (حروف که اشکالی قراردادی‌­اند) است که میان یک گروه اجتماعی یا مردم یک کشور {یا حتا فقط بین دو نفر} برای ایجاد ارتباط ذهنی و مفهومی (پیام) استفاده می‌­شود. اُلگوهای صوتی و تصویری (نوشتاری) ...
 جنس­‌شناسی و کارکردشناسی کلمات در شعر به زبان ساده / رضا قنبری
                                    جنس­‌شناسی و کارکردشناسی کلمات یعنی چه؟ در زبان فارسی کلمات بسیاری هستند که به اسطلاح به آن­ها "مترادفِ معنایی" می­گویند؛ یعنی کلماتی که در ظاهر معانی یکسانی دارند و در مواقع بسیاری به ...
 موسیقیِ درونی، یک جادویِ زیبا در شعر سپید / رضا قنبری
موسیقی، در تعریف و شکل کلی­اش، به مجموعه­ای از اصوات که کنار هم نشسته­اند و هماهنگی و هدف­مندی دارند و حسی ایجاد می­کنند، گفته می­شود. این البته ساده­ترین تعریف از موسیقی است. هنگامی که شما یک آهنگ را می­شنوید، دچار حس و حتا ذهنیتی می­شوید. فراز و فرودهای ...
 کاریکلماتور، هایکو، شعر کوتاه / دکتر اسماعیل امینی
«شعر کوتاه، طرح، هایکو، آنک، ترانک، کاریکلماتور، کلمات قصار و...» باز هم از این نام­ها و اصطلاحات می­توان نوشت و بحث کرد که فلان شعر کوتاه از فلان شاعر، کاریکلماتور است و شعر نیست، یا فلان سروده، هایکو نیست و کلمات قصار است. برای سامان بخشیدن به این مباحث بی­پایان، ...
 عشق‌ها و عاشقانه‌ها / محمد مستقیمی، راهی
عشق‌ها و عاشقانه‌ها   سال‌هاست که مضامین عشقی در ادبیات فارسی -البته آن‌هایی که در این مقال بر آنم به چالششان بکشم- مرا می‌آزارند. مضامینی که حاصل عدم شناخت مضمون‌پرداز از مقوله‌ی عشق است. گستره‌ی عشق که حجم بسیار بالایی از ادبیات ما را در نظم و نثر، شعر ...
 کاربرد مجازی کلمات / دکتر اسماعیل امینی
سر سفره‌ی ناهار، مادر به فرزندش می­‌گوید: «مادر جان! یک بشقاب دیگر می­‌خوری؟» ما از این جمله مقصود آن مادر را می‌­فهمیم که از فرزندش می­‌پرسد: «آیا میل دارد که باز هم غذا بخورد؟» امّا در جمله به جای «غذا»، کلمه‌ی «بشقاب» آمده است که ...
 فُرم در شعر به زبان ساده /   رضا قنبری
­                     در سه یادداشتی که درباره "ساختار در شعر" ارائه شد، گفتیم فرم و ساختار جدا از هم نیستند. ساختار مجموعه­ی تمام عناصر سازنده­ی یک شعر مثل لحن و موسیقی، استعاره، تمثیل، تشبیه، زبان­ورزی و غیره است. فرم، شکل بیرونی و نهایی شعر ...
 عواطف دروغین در شعر / دکتر اسماعیل امینی
«تو را که دیده ز خواب و خمار باز نباشد، ریاضت من شب تا سحر نشسته، چه دانی؟» اگر دیده باشید، گاهی در مجادلات سیاسی، خبر می­رسد که در کشوری ده­ها نفر کشته و صدها نفر مجروح شده‌اند. مجری اخبار، این خبر را با همان لحن و آرامش می­خواند که مثلاً خبر قبولی صدها نفر را ...
 ساختار شعر به زبان ساده  (بخش سوم) / رضا قنبری
چگونه در شعر نگاه ساختارگرایانه داشته باشیم                                                                           به دلیل رویکرد آموزشی تحلیلی این نوشتار، از بیان انواع نظرات متفاوت و گاه متناقض ...
 ساختار شعر به زبان ساده (بخش دوم) / رضا قنبری
-توضیح عناصر شعر و ساختار-"استعاره" اهمیتی اساسی و تاریخی در شعر دارد. یکی از اجزای تشکیلدهنده بیشتر شعرهای جهان است و به ویژه در شعر کلاسیک جهان، نقش و اثر زیادی داشته داست. استعاره به نوعی، قرابت و نزدیکی خاصی با "تشبیه" دارد. در تشبیه ما مشبه و مشبهشونده داریم اما ...
 ساختار در شعر به زبان ساده (بخش اول) /    رضا قنبری
                                                                                                      در این نوشتار سعی بر این است به زبانی ساده و همه­‌فهم "مفهوم و عناصر ...
 شعر، هنروری‌ست یا هنرنمایی؟ / دکتر اسماعیل امینی
برخی تصوّر می‌کنند که شعر خوب، شعری‌ست که پیچیده و سخت باشد؛ به گونه‌ای که دیگران نتوانند مانند آن بسرایند. وقتی شعری ساده را برای کسی می‌خوانیم، ممکن است بگوید: «اگر شعر به همین سادگی‌ست، من هم می‌توانم شعر بنویسم. این که کاری ندارد. هر کسی می‌تواند مانند ...
 شعر مبتذل چگونه است؟ / دکتر اسماعیل امینی
وقتی از ابتذال حرف می‌زنیم، بیشتر به یاد کلمات و مفاهیم مرتبط با اعضای نهانی جسم می‌افتیم؛ همان‌ها که در تعبیر گذشتگان، «عورت» نام گرفته، و در این تعبیر، ضرورت پوشیده ماندن آن‌ها، مستور است. امّا این‌گونه مفاهیم، تنها مصداق ابتذال نیست. چندان که گاهی در ...
 شعر را معنی کنید! / دکتر اسماعیل امینی
«من آن معنی رو به ویرانی‌ام که در خانه‌ی لفظ، زندانی‌ام» در مدرسه وقتی شعر می‌خوانیم، معلّم ادبیات، معنای آن را به صورت نثر می‌گوید و بچّه‌ها این جملات را یادداشت می‌کنند و یاد می‌گیرند. بعد در امتحان ادبیات، معلّم، همان شعرها را می‌نویسد و ...