درست‌نویسی در فضای مجازی را جدّی بگیریم؛ شاعران، بیشتر‌ / دکتر وحید خلیلی اردلی



شاعران در خط مقدم جریان پاسبانی از خط و نگارش در دنیای پرسرعت و پراثر مجازی‌اند؛ چون اثرپذیریِ مخاطبان از یک متن ادبی و شاعرانه، بیشتر از یک متن سادۀ زبانی است. از طرفی، رعایت موازین درست‌نویسی، راه را بر بروز خلاقیت‌های ادبی هموار و هموارتر می‌کند.

رعایت موازین درست‌نویسی، راه را بر بروز خلاقیت‌های ادبی هموار و هموارتر می‌کند. برای اثبات «قدرت زبانی» و «گنجایشِ فرازبانیِ» فارسی، نیازی به ارائۀ استناد و استدلال نیست! چه شاعران فارسی‌سرا که شعرشان تأیید جهانی دارد و چه نویسندگانی که آثارشان ارزش مانایی. همین گنجایش آوایی و موسیقایی و تصویرآفرینی زبان فارسی است که جریان جوشان شعر و ادب پارسی را دمادم و مداوم کرده‌است؛ اما... اما کدام عاملِ پررنگ است که دارد حال این خط و زبان را ناخوش می‌کند؟ آیا غیر از قلمرو خروشان «نوشتن در فضای مجازی» است؟!

آشکار است که با تغییر و پیشرفت زندگی بشر، رسانه‌ها و ابزار نوشتن هم متفاوت و پیشرفته شده‌ است. در روزگار ما اینترنت و فضای مجازی، بستر و ابزار اصلی «نوشتن» و «ارتباطات» است‌ و به‌دلیل ارتباط گسترده با کاربران و تولید نوشتار فراوان، به زمینۀ بروز مشکلاتی برای خط و زبان ملت‌ها تبدیل شده ‌است.

در یکی‌دو دهۀ اخیر، بیشترِ ملت‌های دارای خط و زبان مستقل، نگران تضعیف خط و زبان خویش در برابر تهدیدهای فضای مجازی و اینترنت شده‌اند و برای حفظ و حراست از زبان و خط و فرهنگ خود در برابر آسیب‌های احتمالی فناوری‌های نوین و ابزارهای جدید نوشتاری، هشدار داده‌اند و سازوکارهای گوناگونی طراحی و اجرا کرده‌اند.

یکی از راه‌های حفظ و حراست از زبان و خطّ فارسی، مراقبت از تأثیرات نابجای فناوری‌های نوین و رایانه‌ها و فضای مجازی است. اگرچه مهارت‌افزایی، دانش‌افزایی و سنجش و پیمایشِ میزان و چگونگی انحراف نوشتار و حتی گفتار از زبان معیار و اصول حاکم بر زبان و خطّ فارسی می‌تواند گام بنیادی برای این پاسبانی باشد؛ اما شاعرانی که هم به درست‌خوانی اثرشان می‌اندیشند، هم به بهره‌گیری از ظرفیت‌های متنوع زبانی برای تولید آثار بیشتر و بهتر، وظیفه‌ای بس سنگین‌تر برعهده دارند.

رسانه‌های متعدد و متنوع‌ِ امروزی برای این پایش و پالایش، کانون اصلیِ توقع و انتظار هستند؛ اما شاعران که خود هرکدام رسانه‌ای هستند، هم تولید متن می‌کنند و هم تولید محتوا، باید از پیش‌تازان جریان پاسبانی از خط و نگارش در دنیای پرسرعت و پراثر مجازی‌ باشند. اثرپذیریِ مخاطبان از یک متن ادبی و شاعرانه، بیشتر از یک متن سادۀ زبانی است؛ به همین دلیل است که از شاعران برای رعایت دست‌کم بدیهیات اصول نگارشی، انتظار بیشتری می‌رود.

آن‌که شعر را می‌شناسد و معنا را می‌شکافد، بهتر از این قلم می‌داند که زبان اگر ناخوش‌احوال باشد و با قامتی بی‌ترکیب و بی‌ترتیب در جادۀ دانش و هنر بپیماید، به «بنگاله» که نمی‌رسد، هیچ؛ با خودمان هم «بیگانه» می‌شود! چقدر دقیق گفت آن شیرین‌سخن بزرگ!

شکّرشکن شوند همه طوطیان هند زین قند پارسی که به بنگاله می‌رود




در تلگرام به اشتراک بگذارید
ارسال کننده مقاله : غلامرضا طریقی
دیدگاه ها - ۰

برای ارسال نظر وارد پایگاه شوید.